W komunikacji płynącej z Banku Japonii widać konsekwentne podtrzymywanie scenariusza dalszej normalizacji polityki pieniężnej, choć krótkoterminowo bank pozostaje ostrożny. Najbliższe posiedzenie, kończące się 19 marca, jest przez rynek postrzegane jako mało prawdopodobny moment na podwyżkę stóp – wyceny z rynku OIS sugerują zaledwie około 5% szans na taki ruch. Jednocześnie „okno kwietniowe” pozostaje wyraźnie otwarte. Jeśli uwzględnić także posiedzenie w kwietniu, prawdopodobieństwo podwyżki rośnie do ok. 65%. Taki rozkład oczekiwań dobrze oddaje strategię BOJ, który sygnalizuje podejmowanie decyzji z posiedzenia na posiedzenie, uzależniając tempo zmian od napływających danych i bilansu ryzyk.
W centrum uwagi banku znalazł się czynnik geopolityczny, który w klasyczny sposób może uderzyć w japońską gospodarkę przez kanał cen energii. BOJ analizuje wpływ napięć na Bliskim Wschodzie, w tym konfliktu z udziałem Iranu, na inflację i rynki finansowe, a kluczową niewiadomą pozostaje czas trwania eskalacji. Dla Japonii, będącej dużym importerem surowców energetycznych, trwały wzrost cen ropy działa jak podatek nakładany na konsumentów i firmy, osłabiając realne dochody i potencjalnie schładzając popyt. Z perspektywy banku centralnego równie istotny jest jednak inny efekt. Droższa energia podbija bieżącą inflację i – co ważniejsze – może w znaczący sposób wpłynąć na oczekiwania inflacyjne. To ryzyko jest dziś większe niż w przeszłości, ponieważ japońskie przedsiębiorstwa chętniej przerzucają wyższe koszty na klientów, co wzmacnia mechanizm przenoszenia szoków kosztowych na ceny finalne.
Ten kontekst ma szczególne znaczenie, bo Japonia ma za sobą okres inflacji utrzymującej się powyżej celu 2% przez cztery kolejne lata do 2025 r. W normalnych warunkach taki przebieg CPI wzmacniałby argumenty za kontynuacją podwyżek, ale BOJ musi równoważyć dwie przeciwne siły. Z jednej strony część czynników dezinflacyjnych – takich jak działania rządu czy wolniejszy wzrost cen żywności – może sprzyjać schodzeniu inflacji w stronę, a nawet poniżej 2%, co uzasadniałoby większą cierpliwość. Z drugiej strony, jeśli napięcia geopolityczne utrzymają ceny ropy na podwyższonych poziomach, inflacja może ponownie przyspieszyć, a wtedy presja na podwyżkę paradoksalnie rośnie, mimo że jednocześnie pogarszają się perspektywy wzrostu gospodarczego. W praktyce oznacza to, że ten sam szok – droższa ropa – może jednocześnie osłabiać aktywność i wzmacniać argumenty stricte inflacyjne, a BOJ będzie musiał rozstrzygnąć, który element mandatu i szeroko rozumianej stabilności makroekonomicznej w danym momencie przeważa.
Reakcja rynku pokazuje, jak wrażliwa jest wycena jena i japońskich aktywów na najmniejsze sygnały dotyczące ścieżki stóp. Po napływie informacji jen chwilowo się umocnił, a indeks Nikkei 225 mocno odbił po wcześniejszej wyprzedaży, wyznaczając intradayowe szczyty sięgające +4,3%. Jednocześnie kurs jena pozostaje blisko poziomu 160 za dolara, który wielu analityków postrzega jako strefę podwyższonego ryzyka interwencji walutowej, co dokłada kolejną warstwę niepewności. W scenariuszu utrzymywania się słabego jena rośnie importowana inflacja, co może wzmacniać argumenty za podwyżkami, ale równolegle zwiększa się wrażliwość rynku na potencjalne działania władz, które mogłyby próbować ograniczać nadmierną zmienność kursu.
BOJ nie chce „zamrażać” procesu normalizacji, ale też nie zamierza działać mechanicznie. Marzec pozostaje mało prawdopodobny, natomiast kwiecień jest realną opcją, o ile inflacja i oczekiwania inflacyjne nie zaczną wyraźnie słabnąć, a jednocześnie ryzyko z kanału ropy nie będzie na tyle silne, by wymusić przejście w tryb pełnej ostrożności. Dla inwestorów oznacza to środowisko podwyższonej zmienności na jenie i japońskich stopach, w którym kluczowe będą dwa punkty kontrolne: trajektoria cen ropy wynikająca z rozwoju sytuacji na Bliskim Wschodzie oraz reakcja krajowych firm i konsumentów na wzrost kosztów, czyli to, czy mechanizm przerzucania kosztów na ceny utrwali presję inflacyjną.
Krzysztof Kamiński - OANDA TMS